Recensie van Nationaal Vertaalcongres 2010: "De vertaalwereld binnenstebuiten"

Nationaal Vertaalcongres ďDe vertaalwereld binnenstebuitenĒ: verslag van Simone Punselie

Door Simone Punselie (vertaler Engels in opleiding)

Op 5 november 2010 vond in Utrecht een congres plaats ter gelegenheid van het 20-jarig bestaan van de Vereniging Zelfstandige Vertalers (VZV). De dag was in samenwerking met Teamwork georganiseerd en had als thema ‘de vertaalwereld binnenstebuiten’. Voor dit congres was gekozen voor vier subthema's - profilering, prijs, professionalisering en productkwaliteit - om de vertaalwereld nu eens van de andere kant te belichten en zo tot verfrissende ideeŽn te komen.

De boodschap die het VZV-bestuur aan Teamwork had meegegeven, was dat het een positieve dag moest worden waar iedereen een goed gevoel aan zou overhouden. In haar openingswoord zei VZV-voorzitter Nienke Groenendijk-Feenstra te hopen dat iedereen naar huis zou gaan met het trotse gevoel vertaler te zijn. Ook riep zij de deelnemers op om bij de aanwezige VZV-leden te vragen naar de voordelen van het VZV-lidmaatschap en zich via de site als lid aan te melden. Het lidmaatschap voor congresdeelnemers is extra aantrekkelijk gemaakt door een korting van 75 euro op de contributie van het eerste jaar, mits zij zich voor 1 januari 2011 met een volledig dossier aanmelden en worden toegelaten. Tot slot bedankte zij Marcel Lemmens en Tony Parr van Teamwork voor de professionele organisatie van dit congres, dat overigens tot op de laatste stoel was volgeboekt.

SP-politica Sharon Gesthuizen hield een spits verhaal over de manier waarop de politiek aankeek tegen vertalers en vertaalwerk en wist het publiek uitermate te boeien. Zij schetste een helder beeld van het effect van de overheidsaanbestedingen op de positie van de vertaler. Ze legde uit dat de overheid zo goedkoop en efficiŽnt mogelijk wil werken en daarom alle opdrachten tegelijk aanbesteedt bij grote bureaus die het werk vervolgens tegen lage tarieven laten uitvoeren door zzp’ers. Zij stelde dat de overheid hiermee penny-wise and pound-foolish te werk gaat. Sharon pleitte ervoor om kleine bedrijven een kans te geven door opdrachten in kleinere percelen aan te besteden.

Marketingdeskundige Hannie Derks had in opdracht van Teamwork voor haar bedrijf Hanniebal Marketing & Research onderzoek gedaan naar het imago van vertalers en was tot de (verrassende?) conclusie gekomen dat vertalers dikwijls grijze muizen zijn, haast onzichtbaar voor de buitenwereld. Hannie was van mening dat de vertaler daar zelf wel degelijk iets aan kan veranderen door zich duidelijker te profileren en met de klant mee te denken. Zij raadde de deelnemers aan om het boek Calimeromarketing van Karen Romme te lezen, dat vol staat met tips voor kleine bedrijven.

De laatste spreker van de ochtend was Dennis Hesseling van de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) die een interessant betoog hield over tarieven en tariefafspraken. Volgens de mededingingswet is het niet toegestaan om tariefafspraken te maken en mogen vertalers onderling dus geen prijsafspraken maken. De zaal vroeg of artikel 24 over economische uitbuiting ook geldt voor onderaannemers zoals grote bureaus die hun opdrachten tegen bodemprijzen laten uitvoeren door tolken en vertalers. Dennis Hesseling was van mening dat hier eerder sprake was van marktwerking dan van uitbuiting. Hij adviseerde vertalers om zich te specialiseren zodat ze een hoger tarief kunnen vragen en om meer in collectief verband te gaan samenwerken zodat ze samen sterk staan. Hij maakte duidelijk dat de NMa pas in actie komt als het om een structureel probleem gaat.

Na de pauze volgde een levendig debat over prijzen en prijsbeleid bij andere beroepsgroepen, waarvoor een panel was samengesteld bestaand uit Marcel Braakman van MKB Nederland, Esther Raats-Coster, zakenvrouw van het jaar 2009 en voorzitter van PZO, communicatiespecialist Renť Claassen en Maurits de Koning van wervingsbureau Comformation. Er werd een viertal stellingen geponeerd waarover heftig gediscussieerd werd. Uiteraard deed de zaal hier volop aan mee.

Na de lunch kwam het thema ‘professionalisering’ aan de orde, in de vorm van een vraaggesprek met vertegenwoordigers van diverse koepelorganisaties. Al snel werd duidelijk dat andere organisaties op het gebied van communicatie, coaching en journalistiek alle een eigen systeem voor permanente educatie hanteren, een onderwerp dat in de vertaalwereld op dit moment overigens een heet hangijzer is.

Aansluitend werd door vier sprekers die lid waren van andere, buitenlandse beroepsverenigingen voor vertalers gesproken over de manier waarop in hun land met PE wordt omgegaan. Al snel bleek dat er grote verschillen bestaan.

In Groot-BrittanniŽ kunnen op vrijwillige basis PE-punten gehaald worden. De mogelijkheden zijn ruimer dan in Nederland, want ook met het lezen van vakliteratuur of het volgen van een mastercursus zijn PE-punten te verdienen. Duitsland en BelgiŽ kennen helemaal nog geen PE-beleid en in Frankrijk is PE net als in Nederland alleen verplicht voor de beŽdigde tolk/vertaler. Er kan dus worden geconcludeerd dat er in het verenigde Europa nog lang geen consensus over PE bestaat.

Tot slot kon de zaal genieten van een interactieve en uiterst geestige beschouwing over de beoordeling van de kwaliteit van vertalingen door dr. Winibert Segers, vertaalwetenschapper van de KU Leuven/Lessius. Deze expert liet de deelnemers drie vertalingen beoordelen en besprak de verschillende beoordelingsmethoden op heldere, professionele en vooral humoristische wijze. Al snel werd duidelijk dat het beoordelen van een vertaling geen sinecure is en dat er voor elke methode wel iets te zeggen is. Deze vlotte spreker uit BelgiŽ wist de deelnemers tot het laatste moment te boeien.

De dag werd afgesloten met een gezellige borrel en live muziek van de band Humpf van collega-vertaler Herman te Loo. Uiteraard was dit een prachtige gelegenheid om te netwerken. Alle deelnemers en sprekers waren het erover eens dat het een fantastische, motiverende en inspirerende dag was waarmee de jarige VZV een prachtig visitekaartje heeft afgegeven.

Alle recensies »

Contact

Bordeslaan 359
5223 MN 's-Hertogenbosch

T (023) 547 24 95
M 06 44 700 282
info@teamwork-vertaalworkshops.nl

Nieuwsbrief

Wil je op de hoogte blijven van onze workshops en cursussen? Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief.